Tokat'ın batısında, bereketli Kazova'nın kalbinde yer alan Pazar ilçesi, sadece bir yerleşim yeri değil; Selçuklu'dan Osmanlı'ya, antik çağlardan günümüze uzanan devasa bir açık hava müzesi niteliğindedir.
Yeşilırmak'ın hayat verdiği bu topraklar, Anadolu'nun derin köklerini ve doğanın cömertliğini her köşesinde hissettirir.
Kuruluş ve Tarihsel Derinlik
Pazar'ın kuruluşu, bölgenin en stratejik ticaret yollarından biri olan İpek Yolu üzerindeki konumuna dayanır. Selçuklu döneminde önemli bir konaklama ve ticaret merkezi haline gelen bölge, adını bu dönemde kurulan büyük pazar yerlerinden almıştır.
İlçenin tarihi kimliğini belirleyen en önemli yapı, Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad'ın eşi tarafından 1238 yılında yaptırılan Mahperi Hatun Kervansarayıdır. Bu taş şaheser, yüzyıllar boyunca tüccarların ve gezginlerin sığınağı olmuş, bölgenin ticari canlılığının sembolü haline gelmiştir.
Bir Dünya Mirası: Ballıca Mağarası
Pazar ilçesini dünya çapında bir cazibe merkezi yapan en büyük doğal güzelliği kuşkusuz Ballıca Mağarasıdır. Yaklaşık 3,4 milyon yaşında olduğu tahmin edilen bu yer altı sarayı, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.
Dünyada eşine az rastlanan "soğan sarkıtları" ve kristalleşmiş kireç taşlarıyla büyüleyici bir atmosfere sahip olan mağara, sadece görsel bir şölen sunmakla kalmaz; %80'e varan nem oranıyla astım ve nefes darlığı çekenler için de doğal bir şifa kaynağı olarak kabul edilir.
Kazova'nın Bereketli Mutfağı
Pazar'ın mutfak kültürü, ilçenin içinde bulunduğu Kazova'nın verimli topraklarından beslenir. Bölgenin en meşhur lezzeti, tescilli Tokat Kebabı'dır; kuzu eti, patlıcan, domates ve biberin kendine has bir ocakta buluştuğu bu yemek, tam bir gastronomi şölenidir.
Ancak Pazar denilince akla gelen asıl ürün, incecik ve damarsız yapısıyla Türkiye'nin en iyisi kabul edilen asma yaprağıdır. Kazova üzümü ve bu yapraklardan yapılan sarmalar, ilçenin en önemli kültürel değerleri arasında yer alır.
Ayrıca taş fırınlarda pişen meşhur Tokat çöreği ve pağacı, misafirperver Pazar sofralarının vazgeçilmezidir.
Doğal Güzellikler ve Gezi Durakları
İlçe, sadece Ballıca Mağarası ile değil, Yeşilırmak üzerine kurulu tarihi köprüleri ve geniş ovaya yayılan meyve bahçeleriyle de huzurlu bir rota sunar.
Kazova'nın uçsuz bucaksız yeşilliği içinde yapılan bir yolculuk, ziyaretçilerini modern dünyanın hızından koparıp Selçuklu'nun dinginliğine taşır.
Pazar, tarihi eserleri, dünya çapındaki mağarası ve damak çatlatan lezzetleriyle, Anadolu'nun ruhunu hissetmek isteyen her gezginin mutlaka uğraması gereken duraklardan biridir.
