Türkiye'de çocukların dijital ortamda korunması amacıyla hazırlanan yeni yasal düzenleme, sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirerek aileleri ve uzmanları yakından ilgilendiriyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalar, 15 yaş altındaki çocukların platformlara erişimini kısıtlamayı hedefliyor. Bu düzenleme, siber zorbalık, bağımlılık ve zararlı içeriklere karşı çocukları korumak için atılan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Düzenlemenin ana hatları
Taslak metne göre, sosyal medya platformlarında 15 yaş sınırı uygulanacak. Bu yaşın altındaki çocuklar, ebeveyn izni olsa dahi hesap açamayacak veya mevcut hesaplarını kullanamayacak. Platformlara yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirilecek; bu sistemler arasında yüz tanıma teknolojisi gibi yöntemler yer alabilecek. Ayrıca, ebeveyn kontrol araçları sunma şartı koşulacak, böylece aileler children's online aktivitelerini daha etkin denetleyebilecek.
Kurallara uymayan sosyal medya şirketlerine idari para cezası ve bant daraltma gibi yaptırımlar uygulanabilecek. Düzenleme, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da değişiklikler öngörüyor ve sadece sosyal medya değil, yaşa uygun olmayan oyunlara erişimi de sınırlamayı kapsıyor.
Neden böyle bir düzenlemeye ihtiyaç duyuluyor?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlemenin siber zorbalık ve akran zorbalığındaki artış nedeniyle zorunlu hale geldiğini vurguluyor. Çocukların sosyal medya üzerinden maruz kaldığı zararlı içerikler, psikolojik sorunlar ve bağımlılık riski, bakanlığın öncelikli endişeleri arasında.
Uzmanlar, bu yaş grubundaki çocukların dijital ortamda korunmasının aileler için zorlaştığını belirterek, yasal bir çerçevenin gerekli olduğunu savunuyor. Bakan Göktaş, dünyanın birçok ülkesinde benzer önlemlerin alındığını ve Türkiye'nin de bu sürece uyum sağlaması gerektiğini belirtiyor.
Dünya genelinde benzer uygulamalar
Türkiye'nin düzenlemesi, uluslararası eğilimlerle paralellik gösteriyor. Örneğin, Avustralya'da 16 yaş altındakilerin sosyal medya hesapları yasaklandı ve bu yasa 2025 sonunda yürürlüğe girdi. Fransa'da ise 15 yaş sınırı onaylandı ve yıl sonuna kadar uygulanmaya başlanacak.
Çin'de 16-17 yaş grubu için günlük 2 saat, 8-15 yaş için 1 saat ve 8 yaş altındakiler için 40 dakika sınırlaması getirildi. ABD'de bazı eyaletler ve AB ülkeleri de benzer kısıtlamalar üzerinde çalışıyor, bu da küresel bir trendin parçası olduğunu gösteriyor.
Son gelişmeler ve meclis süreci
Çalışmalar son aşamaya geldi ve taslak, Şubat 2026 sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulması bekleniyor. AK Parti grubu tarafından desteklenen teklif, torba yasa kapsamında ilgili komisyona sevk edilecek. Bakan Göktaş, düzenlemenin kısa sürede yasalaşacağını ve çocukların güvenli bir dijital ortamda büyümesini sağlayacağını ifade etti. Uzmanlar, yasağın tek başına yeterli olmayacağını, eğitim ve aile bilinçlendirmesinin de entegre edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Bu düzenleme, Türkiye'de dijital güvenliği artırırken, sosyal medya şirketlerini de daha sorumlu hale getirecek. Aileler ve çocuklar için yeni bir dönemin başlangıcı olabilir, ancak uygulama detaylarının nasıl şekilleneceği Meclis tartışmalarıyla netleşecek.
